مقاله جوانان تحقیقی

مشکلات جوانان و راه حل آن(تحقیق دانش آموزی)

مقدّمه

منّت خدای را، عزَّ وَ جَلّ، که
طاعتش موجب قربت است و به شکر اندرش مزید نعمت. هر نفسی که فرو می­رود،
ممّد حیات است و چون بر می­آید مفرّح ذات. پس در هر نفسی دو نعمت موجود است
و بر هر نعمتی شکری واجب.

از دست و زبان که برآید؟                                 کز عهده شکرش بدر آید؟

بهترین راه مطرح کردن مشکل و
گفتگو درباره آن با خانواده است. در میان سیاستمداران و روشنفکران و مدیران
ایرانی، بسیاری از مفاهیم و مباحث بی‌رحمانه مورد استفاده قرار گرفته شده
است، که مهم­ترین آن جوانی و مشکلات آن است.

جوان و جوانی و مسائل و مشکلات
آن در طول سه دهه گذشته در ایران به صور گوناگون مطرح شده است. در بیشتر
مواقع این موضوع مورد سوء‌استفاده قرار گرفته است.  اغلب با این عبارت
روبه‌رو هستیم که «مسائل و مشکلات جوانان متفاوت از مسائل و مشکلات دیگران
است و باید به طور ویژه مورد توجه و بررسی قرار گیرد.» با وجود تاکید بسیار
زیاد بر جوانان و مهم دانستن آنان، کمتر دیده شده است تا تلاش و کوششی در
فهم دقیق‌تر جوانی در ایران صورت گیرد.

هدف از این نوشتار آشنایی با
مشکلات جوانان و نوجوانان در خانواده و جامعه است. در جامعه هزاران افراد
با ذهنیّت­های مختلفی وجود دارند. به این علّت جوان در جامعه مشکلاتی دارد.
در خانواده نیز به علّت وجود ذهنّت­ها و تصمیم گیری­های حدوداً مشابه نیز
مشکلاتی وجود دارد. در ادامه به برخی از این مشکلات اشاره می­کنیم.

کلید واژه­ها

 جوان، نوجوان، مشکلات، خانواده، جامعه

دوران جوانی

دوران نوجوانی و جوانی بهترین
دوران سازندگی و خودسازی است زیرا در این سنین شخصیت انسان هنوز شکل ثابتی
نگرفته و صفات زشت در زمینه روحی آنان رسوخ کامل پیدا نکرده است، پس
می­توان با تلاش کمتر ریشه هرزه گیاهان اخلاقی را از کشتزار دل برکند و
صفحه دل را از پلیدی پاک کرد.  
دوران جوانى از حساس­ترین و
پرمخاطره­ترین دوران زندگى است. جوان با همه توانایی­ها، به خاطر حسّاسیّت
مقطع سنّى، مشکلات، کمبودها و واقعیّات انکارناپذیر دارد. عدم درک جوان و
بى‏توجّهى به واقعیّات طبیعى‏اش چه بسا، به جاى تربیّت، سبب گمراهى‏جوان
مى‏شود. بدین جهت، باید متولّیان امر تربیت، در برخورد با جوان بیشتر دقّت
نمایند.

دوران جوانی، زمان گشوده شدن
افقهای جدید، ایده آلها و آرمانهای متنوع است. مقارن با این ویژگیها،
مشکلات و دشواریهای نوین نیز از راه می رسد. جوانان، کانون شور و هیجان و
سرمایه آینده یک ملّت­اند که در برنامه­ریزی‌ها و سیاست‌های فرهنگی،
اجتماعی و اقتصادی به توجه ویژه‌ای نیاز دارند. با نیم نگاهی به شرایط
زیستی ـ غریزی، ذهنی، روانی، عاطفی، اخلاقی و دگرگونی‌های دوران جوانی، به
ضرورت در پیش گرفتن شیوه صحیح برخورد با جوانان به خوبی پی می­بریم.

دوره جوانی به دلیل ویژگی­هایی
که دارد به عنوان یکی از دوران­های مهم زندگی فرد به شمار می‌رود. شرایط و
موقعیت­هایی که فرد در این دوران تجدید می‌کند نقش مهمی‌در مراحل بعدی
زندگی او خواهد داشت. این مرحله سنی مورد توجه صاحب نظران و روانشناسان و
متخصصان اجتماعی است. پیامبر اکرم(ص) توصیه فرموده‏اند: «بر شما باد به
جوانان که قلب آنان رقیق‏تر و آمده پذیرش خیر است. وقتى خداوند مرا براى
انذار و بشارت مردم مبعوث کرد سالخورده‏ها با من مخالفت کردند اما جوانان
با من پیمان بستند.» (محجه البیضاء، جلد ۳)

این روایت، به ارزش و منزلت
کودک و نوجوان در نظام الهی اشاره دارد و پدر و مادر را شکل دهنده رفتارهای
اجتماعی و فردی آنان می داند. شخصیت مطلوب، شخصیتی متعادل و متعالی و
هماهنگ با تمام ابعاد وجودی نوجوان است.

پدر و مادر برای تربیت و رشد
شخصیت فرزندان، باید عدالت را در میان فرزندان رعایت نمایند؛ حتی در کوچک
ترین امر تربیتی، مثل بوسیدن فرزندان، باید ظرافت خاص وجود داشته باشد تا
به رشد شخصیت آنان لطمه ای وارد نشود.

استفاده از دوران جوانی و سعی و
کوشش در راه بهره برداری از آن، شرط اساسی کامیابی و موفقیت آدمی است.
دوران جوانی یکی از پر ارج­ترین فرصت­های ثمر بخش در طول زندگانی بشر است.
(جوان از نظر عقل و احساسات، جلد ۱، ص۶۹)

شاعر در این مورد چه زیبا گفته است:

جوانا بدان قدر ورز جوانی                                      مده عمر از کفت رایگانی

جوانی، بهار عمر

نوجوانی و جوانی بهار عمر و
هنگام شکوفایی آن، و آغاز فراز و نشیب­های روحی و جسمی و رسیدن به رشد است.
در این دوره کم کم شخصیّت انسان شکل می­گیرد و پرسش­های فکری و فرهنگی
بسیاری در ذهن جوان پیدا می شود. (روانشناسی نوجوانی، بلر و جونز، ترجمه
رضا شاپوریان، ص ۹۳) روزهای جوانی لبریز از زیبایی، نشاط، احساسات،
لذّت­های متنوع، تفریح، و آراستگی است. از سوی دیگر، خداجویی و خدایابی و
دین باوری از ویژگی­های این دوران است. با درک این ویژگی­ها و انرژی
متراکمی که در آنها وجود دارد، و با تبیین صحیح باورها و ارزش­های دینی و
مذهبی، می توانیم روح ناآرام جوان را آرامش و اطمینان بخشیده و او را به
نجات و کمال برسانیم.

در این نوشتار، می کوشیم تا با
استفاده از روایات قرآنی و آموزه های دینی و سیره عملی پیامبر و امامان
معصوم (علیهم السلام) جوانان را به سوی قرآن کریم فراخوانیم؛ دست کم فاصله
جوان را با قرآن بکاهیم و بذر وحی در دلش بکاریم. تا بتواند بر مشکلات
انبوه این دوران مهم غلبه کند.

جوان در آینده

آینده سر از یأس و نا امیدى
درمى‏آورد و مأمنى براى حل مشکلات خود نمى­یابد چگونه انتظار رغبت به نماز و
دین مدارى از او مى‏توان داشت. دین خردگرا و حکمت مدار اسلام در کنار
مسائل معنوى بر مسائل مادى و اقتصادى نیز تأکید مى‏کند و فقر را مایه کفر
معرفى مى‏کند چنان که از پیامبر (ص) نقل است که فرمود: «کادَ الفقرُ أن
یکون کُفراً». (اصول کافى، ج۲، ص۳۱۰) رهبران دینى و الگوهاى جامعه باید خود
را با مشکلات جوانان درگیر کنند و در حد امکان در حل آن بکوشند تا از این
طریق پیوند عاطفى برقرار گردد. مردم دل به کسى مى‏دهند و خانه دل را حریم
کسانى مى‏سازند که با درد و رنج آنان آشنا و با غم هایشان محرم و در راه
خدمت به آنان کوشا باشند. در این راستا پیشنهاد مى‏شود در مساجد ستاد رفع
مشکلات جوانان تأسیس گردد و معتمدین محل از اهل مسجد در سامان دهى معیشت
جوانان، کاریابى، آسان سازى ازدواج و غیره مشارکت نمایند.

جوان در کلام بزرگان

جوانی سراسر سرور است و دوران
نشاط و غرور. جوان با تبسم هر غنچه می­خندد و با بغض هر ابر می­گرید.
احساسش نرم­تر از نسیم است و گرم­تر از شمیم. دلش به صفای آیینه است و به
صافی آبگینه. ناراستی را بر نمی­تابد و به سوی نادرستی نمی­شتابد. دوست
دارد که پیوسته راست بگوید و راه درست را بپوید. او شیفته شعر است؛ اما نه
فریفته شعار. جوانی گنجینه ارزشمندی است که نه کس قدرش را شناخته، نه بهایش
را پرداخته .

اولیای گرامی اسلام جوانی را
یکی از نعمت­های پر ارج الهی و از سرمایه­های الهی و از سرمایه­های بزرگ
سعادت در زندگی بشر شناخته­اند. امام علی (ع) در این باره می­فرماید:
«شَیئانِ لا یَعرفُ فَضلَهُما اَلاّ مَن فَقَدَهُما الشَّبابَ وَ
العافِیَه». (غررالحکم، ص ۴۴۹)
دو چیز است که قدر و قیمتشان را نمی­شناسد مگر کسی که آن دو را از دست داده باشد: یکی جوانی و دیگری تندرستی و عافیت است.

حضرت علی (ع) در این حدیث نعمت
جوانی را در ردیف بزرگترین نعمت­های الهی، یعنی صحت و سلامت آورده است.
(جوان از نظر عقل و احساس، جلد اول، ص ۷)

شاعر چه زیبا سروده است:

به پیری خاک بازیگاه طفلان می کنم برسر      که شاید بشنوم زان خاک بوی جوانی را

پیامبر اکرم (ص) می‌فرماید:
«خداوند به جوان عابد، نزد فرشتگان مباهات می‌کند و می‌فرماید: به این
بنده‌ام بنگرید که چگونه به خاطر من دست از شهوات نفسانی خویش برداشته
است». (میزان الحکمه، ج ۲، ص ۱۴۰۱)

امام خمینی (ره) در باره جوانان
می­فرمایند: «شما تا جوان هستید می­توانید کایر انجام دهید و تا نیرو و
اراده جوانی دارید می­توانید هواهای نفسانی، مشتهیات دنیایی و خواسته­های
حیوانی را از خود دور سازید ولی اگر در جوانی به فکر اصلاح و ساختن خود
نباشید دیگر در پیری کار از کار گذشته است».

امام راحل (قدس سره) در طول
نهضت خود همواره جوانان را می­ستود و آنان را ارشاد و راهنمایی می­کرد و
برای پیشبرد آرمان­های اسلام بر آنان سرمایه گذاری می­نمود: «شما جوان­ها
امید من هستید، نوید من هستید، امید من به شما توده جوان است. به شما توده
محصل است. من امید این را دارم که مقدرات مملکت ما، بعد از این به دست شما
عزیزان بیفتد و مملکت ما را شما عزیزان حفظ کنید. شما جوانان برومند، شما
محصلین ارجمند، در هر جای از ایران که هستید باید بیدار باشید با بیداری از
حقوق خودتان دفاع کنید». (صحیفه نور، ج ۲، ص ۱۷۹ ـ ۱۸۰)

جوان در قرآن

قرآن فصل جوانی را فرصت
استثنایی عمر انسان می‏داند. جوانی بهار زندگی است و اوج ارزندگی، جوانی،
آغاز شکوفایی غنچه­های استعدادهاست. جوانی، چکاد بلند توانمندی است در میان
دو دره ناتوانی کودکی و پیری.

خداوند در قران در باره جوان می
فرماید: «اللَّهُ الَّذِی خَلَقَکُم مِّن ضَعْفٍ ثُمَّ جَعَلَ مِن بَعْدِ
ضَعْفٍ قُوَّةً ثُمَّ جَعَلَ مِن بَعْدِ قُوَّةٍ ضَعْفًا وَشَیْبَةً». (روم
۵۴)           
در جوانی ندای فطرت گویاست و پای پویش او پویا؛ که هر
که به فطرت نزدیک­تر، نیک­تر و هر که دورتر مغرورتر. جوانی فصل شور است و
شعور، شعوری که مقدم بر شعر است و مقدمه شعار. جوانی یک فرصت است اگر آن را
با فراست قدر بدانیم، با حراست بر صدر می­نشانیم. پیامبر بزرگوار ما مظهر
جوان باوری و اسوه جوان یاوری بود. ایشان در موارد متعدد جوانان برومند را
بر پیران نژند برتری داد.       
جوانی فصل خودسازی
امام صادق (ع): «عَلَیکَ بِالاحداثِ فَاِنَّهُم اَسرِع اِلَی کُلِّ خَیِر». (روضه کافی، ص۹۳)     
توجه
تبلیغی خود را به نسل جوان معطوف دار و نیروی خویش را در راه هدایت آنان
به کار انداز؛ زیرا جوانان زودتر حق را می­پذیرند و سریع­تر به هر خیر و
صلاحی می­گرایند.   
جوانی، غزلی زیباست و غزالی دلربا؛ از همگان دل
می­رباید و بر آستان محبت سر می­ساید. جوان در سینه دلی ساده دارد و
کشتزاری آماده؛ بذر سخن حق را می­پرورد و با پرورش آن بر سر هر شاخسار صدها
برگ و بار می­آورد.  
مشکلات جوانان از دید رهبر کبیر (مدّ ظله)

حضرت آیت اللّه
خامنه­ای رهبر معظم انقلاب اسلامی در مراسم باشکوه «گردهمایی جوانان
عاشورایی» که در مصلای بزرگ امام خمینی تهران و در میان احساسات پرشور خیل
عظیم جوانان و نوجوانان انقلابی برگزار شد، طی سخنان مبسوطی خانواده­ها،
مربیان و مسؤولان را به اهتمام نیازهای جوانان توجه دادند.

رهبر معظم انقلاب
فرمودند: «مسأله جوانان باید به یک مسأله ملّی تبدیل شود و دولت، روحانیّت،
صدا و سیما، بسیج، سازمان­های ورزشی و همه دستگاه­های مربوط به جوانان
باید در این زمینه احساس مسؤولیت کنند. حضرت آیت اللّه خامنه­ای اظهار
داشتند، من با حضور در این مجلس و طرح مسأله جوانان می­خواهم این پیام را
به همه مسؤولان برسانم که مسأله نیاز آینده و برنامه ریزی برای جوانان را
امری جدی بشمار آورند».

مقام معظم رهبری با
تأکید بر اینکه در هر کشوری که به جوانان به نحو درست رسیدگی شود، راه
پیشرفت و موفقیّت هموار می­شود، فرمودند: «در کشور ما که جوانان جمعیّت
عظیمی از کشور را تشکیل می­دهند، این مسأله اهمیّت بیشتری دارد.

ایشان همچنین خطاب
به بزرگترها، والدین، معلمان و مسؤولان و با اشاره به اینکه در دوران تکوین
هویت جدید، جوانان دارای تمایلات و انگیزه­هایی هستند که متأسفانه توسط
دیگران به رسمیت شناخته نمی­شوند، اظهار داشتند: «جوان در این دوره با
مجهولات و سؤالات زیادی مواجه می­شود که مایل است به آنها پاسخ داده شود که
در مواردی پاسخ نمی­شنود و احساس خلاء و ابهام می­کند».

رهبر معظم انقلاب در
ادامه افزودند: «بعضی ها به طور افراطی نسبت به نسل جوان ایرانی از نظر
اعتقادات و ایمان دچار قضاوت­های غلط و انحرافی هستند، امّا من معتقدم جوان
ایرانی، جوانی است مؤمن و پاکدامن، دارای زمینه های دینی زیاد، مایل به
جنبه­های معنوی، جوان ایرانی اعم از دختران و پسران از نظر امکانات روحی و
ذهنی و امکانات ایمانی در حد بسیار خوبی هستند و این مسؤولیت بسیار بزرگی
بر دوش مسؤولان می­گذارد. ایشان همچنین با اشاره به سال امیرالمؤمنین (ع)
فرمودند: «درخشش چهره امیرالمؤمنین الگوی ماندگاری است که جوانان باید او
را الگوی خود قرار دهند و به او اقتدا کنند». (پایگاه حوزه مجله پیام زن
شماره ۱۰۰، خبر)

شناخت نیاز جوانان و رفع آن

جوان باید هویّت و هدف خود را
بشناسد و بداند کیست و برای چه تلاش می­کند؛ زیرا دشمن درصدد است هویّت
جوانان را از آنان بگیرد و اهداف عالی و آرمان­های آنها را از بین ببرد و
افق زندگی جوانان را تیره کند و از راه تحقیر شخصیّت آنان، به اغراض شوم
خود دست یابد.

یکی از نیازهای جوانان، توجه
نمودن به آرزوی آنان است. در جوان، آرزو داشتن عیب نیست، ولی باید آرزوهای
آنان را هدایت و کنترل کرد. مقام معظم رهبری در این باره می فرماید: «خود
جوان­ها بزرگ­ترین مسئولیت­ها را دارند و می­توانند انجام دهند. هر جوانی
دوست دارد کشوری که در آن زندگی می­کند برخوردار از همه زیبایی­ها و
نیکی­ها باشد، دلش می­خواهد جامعه متمدّن داشته باشد، دلش می­خواهد از
پیشرفت­های علمی و عملی برخوردار باشد. این آرزوی هر جوانی است». (سخنان
رهبری در اجتماع جوانان گیلان، ۱۲/۲/۸۰)

مشکلات جوانان در جامعه کنونى

در جامعه امروز جوانان مهم
شده‌اند، زیرا جامعه دچار مشکلات اخلاقی شده است. به نظر آمده است که ریشه و
عامل اصلی مشکلات اخلاقی جامعه در وضعیت جوانان است. به عبارت دیگر، فرض
بر این است که اگر جهت عمل جوانان تغییر کند، از مشکل اخلاقی در ایران خبری
نخواهد بود. برای روشن شدن بحث لازم است در بدو امر مختصراً به وضعیت
مشکلات جامعه ایرانی توجهی کرده و در نهایت از مشکلات جوانان سخن بگوییم.
تا سپس به سراغ راه حل آن رفت.

مشکل اصلی جامعه چیست ؟

بیش از دو دهه است که از طریق
سازمان‌های سنجش افکار عمومی در ایران، شناسایی مشکلات مهم جامعه ایرانی
مورد توجه بوده است، در بیشتر تحقیقات صورت گرفته این سؤال مطرح شده است که
مشکل (مشکلات) اصلی جامعه ایرانی کدام است؟ پاسخ‌ چنین بود که مشکلات
اقتصادی نسبت به مشکلات اجتماعی، سیاسی و فرهنگی مهم­تر بوده است.

بدین لحاظ در طول دو دهه گذشته 
بیش از هشتاد درصد از پاسخگویان مدعی بوده‌اند که مشکل اول جامعه ایرانی
گرانی و بعد از آن اشتغال و مسکن می‌باشد. در مراحل بعدی مشکل جوانان و
ازدواج آنها مطرح بوده است. در یک نگاه کلی با توجه به مجموعه مطالعات و
تحقیقات انجام شده می‌توان به جمع‌بندی زیر دست یافت: اولویت‌بندی مشکلات
جامعه ایرانی بدین شرح است: مشکل اقتصادی ۶۰ درصد، مشکل اجتماعی ۱۹ درصد،
مشکل فرهنگی ۱۷ درصد و مشکل سیاسی ۴ درصد. از میان مشکلات اقتصادی اولویت
با گرانی با ۵۱ درصد، مسکن ۲۲ درصد، و از میان مشکلات اجتماعی مشکل جوانان
۲۱ درصد، مفاسد و آسیب‌های اجتماعی ۱۱ درصد، مسائل زنان و خانواده ۹ درصد،
وفاق و انضباط اجتماعی ۷ درصد، و از میان مشکلات فرهنگی مشکلات آموزشی ۲۴
درصد، تهاجم فرهنگی ۱۳ درصد و مسائل جوانان ۱۰ درصد می‌باشد.

در این میان به طور خاص توجه به
مشکلات جوانان شده است. مسائل و مشکلات جوانان مشکلات اقتصادی و مسکن ۳۷
درصد، اشتغال ۱۶ درصد، مسائل فرهنگی و اجتماعی ۱۳ درصد و ازدواج ۵ درصد
می‌باشد. در این صورت مشکل ازدواج در مقایسه با دیگر مشکلات در اولویت
چهارم  قرار دارد در حالی که مشکل اقتصادی و مسکن در اولویت اول قرار دارد.
به همین علّت در این نوشتار این مشکلات را بر اساس مهم بودنشان توضیح
خواهیم داد.

ارتباط با خدا

از مشکلات بسیار مهم جوانان
امروزی خودسازی و ارتباط آنان با خداوند است. جوانان امروز به وسیله
سرگرمی­های متعدد و بی ارزش ارتباط میان خود و خدا را قطع کرده­اند و انگار
که نمی­دانند خداوند کیست یا اینکه آیا خداوند هم وجود دارد؟ این سبب
می­شود تا جوان دارای مشکلات بیشتری ود زیرا از خدا باری تعالی کمک
نمی­گیرد. جوان باید بعد از ساختن خود با خدا ارتباط برقرار کند تا بتواند
بر مشکلات این دوره مهم غلبه کند.

رهبر معظم انقلاب هم در مواقع و
مناسبت­های گوناگون درباره جوانان سخن گفته و ارشادات و رهنمودهای فراوانی
بیان کرده­اند که اگر جوانان آنها را به کار ببرند، به سعادت و خوشبختی
خواهند رسید و هویت و جایگاه واقعی خود را در جامعه اسلامی و انقلابی
خواهند یافت.

ایشان در جمع جوانان
می­فرمایند: «جوانی یک پدیده درخشان و یک فصل بی بدیل و بی نظیر از زندگی
هر انسانی است. در هر کشوری که به مسئله جوانان و جوان آنچنان که حق این
مطلب است، درست رسیدگی بشود، آن کشور در راه پیشرفت، موفقیتهای بزرگی به
دست خواهد آورد.» (دیدار با جوانان در مصلای بزرگ تهران، ۱/۲/۷۹)

رهبر کبیر انقلاب اسلامی در
جمعی دیگر از جوانان پرشور می­فرمایند: «جوان­ها، بهتر از قشرهای دیگر
می­توانند خودسازی کنند؛ چون نیرومندند؛ بعضی­ها خیال می­کنند جوان­ها در
مقابل گناه بی تاب اند، ولی من می­گویم که جوان همچنان که از قدرت جسمانی
برخوردار است، از قدرت اراده هم برخوردار است. اراده همان چیزی است که
انسان می­تواند با اتکای به آن خود را به خدا نزدیک و از شیطان دور کند.»
(در جمع بسیجیان گیلان، ۱۶/۲/۸۰)

مشکلات اقتصادى

مشکلات اقتصادى بطوریکه همه
احساس مى‏کنند تنها مشکل جوانان نیست، بلکه مشکل بشریت در عصر حاضر است.
کشمکش نظام‏هاى سرمایه دارى و سیستم‏هاى اقتصادى دیگر و سود جویی­ها و
استثمارهاى بعضى از طبقات جامعه مشکلات متعددى را در زمینه اقتصاد باعث
گشته که براى حل آن باید کارشناسان و خبرگان در سطح جهان اقدام نمایند.

امّا جوانان عزیز به دلیل اینکه
تازه پاى فعالیت به عرصه زندگى گذاشته‏اند و توقعات و آرزوهاى بیشمارى در
سر دارند طبعاً بیش از دیگران از معضل اقتصادى رنج مى‏برند از آنجائیکه
ارائه راه حل اساسى در خور این مقاله نیست، لذا توجه خوانندگان به چند نکته
مهم جلب مى‏شود.

۱)       نخستین مطلب این است
که چون آرزوهاى هر انسانى نامحدود است و خواسته‏ها و نیازها بى شمارند و
برآورده شدن همه آنان بهیچ وجه امکان‏پذیر نیست، پس لازم است براى احیاء و
ایجاد روح قناعت در نسل جوان و تن به بکالت و بیکارى دادن نیست بلکه همزمان
با تشویق و تکاپو و تلاش باید نسل جوان را طورى تلقین کنیم که بتوانند از
حداقل امکانات حداکثر استفاده نمایند. و مخارج اضافى و غیر ضرورى را از
زندگى شان حذف کنند.

۲)       مشغول کردن آنان به
اهداف بزرگتر و ارزش‏هاى برتر تا اینکه صرفاً به نیازهاى مادى تن دادن و
قربانى شدن براى خواسته‏هاى نفس در اذهانشان خیلى زشت و قبیح گردد.

۳)       بسیارى از جوانان به
دلیل اینکه از خانواده‏هاى مرفه و معروف مى‏باشند و بزرگان شان داراى شهرت و
نوعى برترى اجتماعى بوده‏اند از این رو اختیار کردن بسیارى از پیشه‏ها و
شغل‏ها را براى خود عار مى‏پندارند آنها اگر داراى مدارک علمى باشند، بجز
پشت میز یک اداره هر کار دیگرى را باعث کسر شأن خود تصور نموده و اگر داراى
مدرک نیستند فقط به دنبال تجارت‏هاى کلانى هستند که بتواند شخصیت آنان را
بعنوان سرپرست یک مجتمع نشان دهد یا سود کلانى بزودى عایدشان بگرداند در
صورتی که هیچ کدام از این نوع پندارها با واقعیت همخوانى ندارد.

بیکاری

دوران جوانی دوره آغاز فعالیت،
سازندگی و بالندگی است. با توجه به شرایط اجتماعی جامعه معمولاً جوانان با
مشکلات بیکاری در جوامع مختلف مواجه می‌شوند. که البته میزان درگیری فرد با
این مشکل متأثر از شیوه زندگی او در گذشته و سایر عوامل خواهد بود. بطوری
که افراد مختلف از لحاظ شدت و درجه درگیری با این مشکل متفاوت از یکدیگر
خواهند بود. معمولاً افرادی که نوجوانی سالمی ‌را گذارانده‌اند، مهارت­های
خوب شناختی و اجتماعی را کسب کرده‌اند بهتر می‌توانند از فرصت­های شغلی
استفاده ‌کنند و توانایی­های خود را به کار گیرند. جوانان پرانگیزه، پر
تلاش و با پشتکار کمتر این مشکل را تجربه می‌کنند و در نتیجه کمتر با عوارض
حاصل از بیکاری مواجه می‌شوند.

ازدواج

خیلی روشن است که ازدواج مهم
ترین ویژگی منحصر به فرد دوران جوانی است. این ویژگی زمانی ممکن است به
صورت یک معضل و یک شکل همراه باشد. عدم رشد شناختی، عاطفی و اجتماعی فرد
معمولاً به مسأله ازدواج در این دوران دامن می‌زند. اطلاع رسانی و آگاه
سازی جوانان در خصوص یادگیری مهارت­های شناختی مربوط به ازدواج و انجام
انتخاب­ها و تصمیم گیری­های مناسب خواهد انجامید.

مهاجرت و بزهکاری

مهاجرت، بزهکاری و … از
مشکلات دیگر رایج در این دوران هستند. عموماً مهاجرت برای کسب شرایط زندگی
ایده‌آل‌تر و به دنبال بیکاری و … در بین جوانان دیده می‌شود. همچنین
بزهکاری در نتیجه مهارت­های کسب نشده دوران قبل از لحاظ شناختی و … در
این دوران شایع است.

اعتیاد به مواد مخدر

  یکی از مشکلات جوانان و
نوجوانان امروزه کشور اسلامی ما گرایش آنان به سمت و سوی مواد مخدّر و
سیگار است که هم خود و خانواده­شان از این مشکل بسیار رنج میبرند. به گفته
مجله «نداى اسلام»: «هدف اصلی ما نیز از این تحقیق این بود که علل مختلف و
اصلی دخیل در گرایش این قشراز جامعه به مواد مخدر را مشخص کنیم. جهت روشن
شدن بعضی از عوامل مداخله کننده در گرایش جوانان و نوجوانان به مواد مخدر
تحقیقی صورت گرفته که در اینجا به اختصار ارائه می گردد. برای این هدف ۲۰۰
نفر از نوجوانان و جوانان دانش آموز و غیر دانش آموز شهر کرمان که به نوعی
آلوده به مواد مخدر بودند شناسایی و تحقیق بر روی آنها انجام شد. برای
استخراج نتایج روش مصاحبه با سئوالات از پیش تعیین شده آماده و محقق با
برقراری ارتباط با این افراد سعی نمود تا حتی المقدور نظر واقعی افراد
آلوده به مواد را به رشته تحریر در آورد. نتایح بدست آمده از تحقیق مذکور
را می توان به شرح زیر خلاصه نمود.

در مجموع از ۲۰۰ نفر آزمودنی
۷۴/۸ درصد (۱۸۷ نفر) این افراد علت گرایش و جذب شدن به مواد مخدر را
کنجکاوی و در جهت یافتن پاسخ به علامت سئوالی که در ذهن آنها نسبت به مواد
مخدر و اثرات آن نقش بسته بود را عنوان داشتند. البته در ادامه نیز خواهیم
دید که برای رسیدن به این سئوال از کجا و چگونه کمک گرفته­اند. در بخش دوم
مصاحبه ای که با این افراد صورت گرفت راجع به نحوه شروع مصرف مواد سئوال
شد. آنها اذعان داشتند که گام­های اولیه را با کشیدن سیگار شروع کرده اند و
در واقع سیگار را بعنوان پله­ای برای رسیدن به مواد مخدر دانسته­اند. در
پاسخ به این سئوال که استعمال دخانیات و مواد مخدر را از کجا و چگونه شروع
کرده اید این افراد عنوان داشتند که اولین نخ­های سیگار و مصرف مواد مخدر
را در جمع دوستان هم سن و سال برای نشان دادن خود و بزرگ نمایی مبادرت به
این کار نموده­اند.

در رابطه با نقش همسالان و
دوستان تقریباً تمامی افراد مورد آزمون اذعان داشتند که برای همراهی و
همرنگ شدن با دوستان خود به مصرف مواد روی آورده­اند. این در حالی است که
در این میان ۴۲ درصد افراد، پدر، ۱۱ درصد مادر و ۳ درصد خواهر و ۳۶/۵ درصد
برادر بزرگ خود را دخیل در گرایش خود به اعتیاد دانسته­اند». (مجلّه نداى
اسلام، شماره دوم)

پرخاشگرى و خشونت

پرخاشگرى و خشونت امروزه به
عنوان یکى از رایج ترین معضلات و مشکلات رفتارى جوانان است. به گفته
کارشناسان، پرخاشگرى رفتارى است که به قصد صدمه رساندن جسمى، زبانى یا به
قصد نابود کردن دارایى هاى افراد صورت مى گیرد. به طور عمده این پرخاشگرى
هاى کوچک، عامل درگیرى و منازعات بزرگ مى شود که نتیجه آن ارتکاب جرم است.

بر اساس آمار سازمان پزشکى
قانونى، ۴۲ درصد معاینات بالینى و سرپایى مرکز پزشکى قانونى کشور، مربوط به
صدمات و جراحات ناشى از نزاع است و در این میان ۷۶‎/۲ درصد معاینات در
مورد مردان و ۲۳‎/۸ درصد مربوط به زنان است.

آخرین بررسى­ها در کشور نشان
مى­دهد که به طور کلّى عوامل متعددى از جمله خانواده، مدرسه، گروه همسالان و
رسانه­هاى جمعى در بروز پرخاشگرى و خشونت جوانان مؤثر هستند.

واگذاری مسئولیت­ها به جوانان

یکی از معضلات و مشکلات جوانان
این است که به آنان بهاء داده نمی­شود. پیامبر اکرم (ص) از جوانان برای
مسئولیت­های اجتماعی استفاده می­کرد و در جنگ­ها و کارهای آموزشی، از
نظریات جوانان بهره می­جست، هر چند بعد از مشورت، خود تصمیم می­گرفت.
نخستین معلّم قرآن را که به مدینه فرستاد جوانی به نام مصعب بن عمیر بود که
از خانواده اشراف قریش، ولی جوانی وارسته و پاک باخته بود. او به هنگام
رسیدن به مدینه «مکتب قرآن» تأسیس کرد و مردم مدینه را با قرآن آشنا ساخت.

پیامبر دیدگاه جوانان را در جنگ
احد، درباره جنگ و دفاع در خارج از شهر مدینه می­پذیرد و در واپسین روزهای
زندگانی، اسامه فرزند زید را که هیجده بهار از عمر او می­گذشت، به
فرماندهی ارتش اسلام منصوب می­کند که با لشکر روم (بزرگ­ترین ارتش دنیای آن
زمان) وارد جنگ شوند و سرپیچی از دستورهای او را مستحق لعن و نفرین
می­داند.

پس خانواده­ها و مسئولان امروزی
کشور ما باید این رفتار پیامبر را الگو قرار داده و به جوانان
مسئولیت­هایی بدهند هرچند کوچک باشد. این خود باعث می­شود تا جوان خود را
بزرگ بداند و این مشکل را احساس نکند.   

راه حل­ مشکلات

این مشکلات متعدد راه حل­هایی بسیّار و متفکّرانه نیاز دارد که در ادامه به برخی از این راه حل­ها اشاره می­کنیم.

۱)  شناخت شخصیت نوجوان

جوان یک شخصیت پیچیده و حساس
دارد پس باید در شناخت شخصیت او نهایت دقت را انجام داد تا جوان از والدین
نا امید نشود. در جامعه نیز این گونه است. مسئولان باید از رفتار و ارزش­ها
و شخصیت پیچیده جوان آگاهی کامل داشته باشند تا بتوانند به آنان کمک کرده و
مشکلی در جامعه برایشان پیش نیاید. والدین با شناخت ویژگی‌های دوره جوانی
بسیاری از رفتارهای ناخوشایند آنان را غیرطبیعی می­پندارند که موجب بروز
عکس‌العمل می­شود و به تیرگی روابط با جوان می­انجامد.

۲)  ایفای نقش راهنمایی به جای دستوری

در برخورد با مسائل جوان باید
از خودش کمک بگیریم تا این واقعیت را بداند که نخستین مسئول حلّ مشکل او،
خودش است و برای حل آن باید اقدام نماید و والدین فقط وظیفه­ی راهنمایی او
را دارند که از عواقب تصمیم خودش مطلع شود.

۳)  آموزش

مهم­ترین دلیل ترس و اضطراب از
هر موضوعی جهل و ناآگاهی نسبت به آن موضوع می‌باشد که ضروری است برای کاهش
ترس و اضطراب‌های جوانی آموزش‌های لازم در مورد بلوغ، دوست‌یابی، حل مسأله،
گذراندن اوقات فراغت، برنامه‌ریزی درسی و مواردی از این قبیل به جوان
آموزش داده شود؛ زیرا این کار به حل مشکلات وی کمک می­کند.

۴)  برقراری رابطه دوستانه و عاقلانه والدین

جوان همیشه به یک پشتیبان نیاز
دارد تا بتواند با او درد دل­هایش را بگوید و این پشتیبان کسانی بهتر از
والدین نیستند. این پشتیبانی فقط با ایجاد رابطه دوستانه و عاقلانه بدست
می­آید. جوان نیاز به ارتباط با والدین دارد تا بتواند در حل مشکلات از
آنان مشورت گیرد نه اینکه از پدر و مادر خویش بترسد و نتواند مشکلاتش را با
آنان مطرح کند. وظیفه والدین این است که باید با مراقبت دوستانه و عاقلانه
خود احساس ایمنی و اطمینان را در وجود جوان ایجاد کنند. تا جوان با آنان
راحت باشد و احساس تنهایی نکند.

۵)  اعتماد سازی

باید بیاموزیم که چگونه حس
اعتماد جوان را نسبت به خودمان جلب و جذب کنیم، چنانچه اعتماد میان جوان و
والدین کم رنگ شود او برای حل مسائل خود به دیگران مراجعه می­کند. این
رابطه سرد خود نیز یک مشکل بسیار بزرگ را برای جوان ایجاد می­کند. در جامعه
نیز باید به جوان و نوجوان اعتماد کرد و به آنان مسئولیت­هایی داد تا آنان
فکر نکنند که مورد اعتماد نیستند.

۶)  ارتباط کلامی مقدمه ارتباط عاطفی

والدین با تنظیم ساعات کار خود و
بسترسازی مناسب در منزل بایستی فرصت کافی برای «ارتباط‌های کلامی» با
اعضای خانواده به ویژه جوان را فراهم کنند چرا که ارتباط کلامی خود مقدمه
«ارتباط عاطفی» است که جوان سخت به آن نیازمند است.

۷)  تاکید بر محبّت و پرهیز از خشونت

ارتباط با جوان اگر بر اساس عشق
و علاقه و صمیمیت استوار باشد اعتماد به نفس را در او تأمین و تضمین
می‌نماید و اگر بافشار و خشونت همراه باشد ممکن است موجب اختلال عصبی و
دشواری‌های روانی در او شود. مسئولان جامعه نیز نباید با جوان به خشونتا
رفتار کنند زیرا او یک شخصیت حساس دارد و زود ناراحت و نگران می­شود.

۸)  الگوهای رفتاری والدین

جوان علاقمند است که والدین
دارای شخصیّتی مستحکم و با ثبات و پایدار باشند چون به اتکاء شخصیّت و
همانند سازی آنان نیازمند است و توجه والدین به الگوهای رفتاری خود مورد
تاکید است.

۹)  پرهیز از مناقشات خانوادگی

خانه بایستی محل آرامش و امن و
مستحکمی برای اعضاء خانواده به ویژه جوان باشد و مناقشات و جرو بحث‌ها و
دعواهای علنی والدین به آن لطمه نزند و بهانه گریز جوان از خانواده را
فراهم نیاورد.

۱۰)       گوش دادن

با جوان باید صحبت کرد و به
سخنان او با علاقه گوش فرا داد و باید این اصل مهم را بدانیم که خوب گوش
کردن به حرف‌های جوان رمز ارتباط مؤثر با اوست.

۱۱)       تکیّه بر نقاط قوت

با مشاهده­ی برخی ضعف‌ها، جوان
را تحقیر و سرزنش و یا با دیگران مقایسه‌اش نکنیم بلکه بیشتر سعی نمائیم
برای از بین بردن ضعف‌هایش  قوتش را تجلی بخشیم.

۱۲)       انتظار به اندازه

با کسب شناخت همه جانبه از جوان
به اندازه­ی توان و ظرفیت وجودیش از وی انتظار داشته باشیم؛ زیرا انتظار
بیش از حدّ از باعث بزرگ فرض کردن وی می­شود و اگر نتواند آنها را برآورده
کند دچار شکست روحی می­شود.

۱۳)       اجازه خطا کردن

جوان بایستی بیاموزد که از
مشکلات گریزان نباشد بلکه برای حل مشکلاتش به دنبال کشف راه حل باشد و این
زمانی است که اجازه خطا کردن را به او بدهیم تا از خطا کردن احساس گناه
نکند و بتواند فرصت یافتن راه حل را بیابد.

۱۴)       مشورت با جوان

جوان در اندیشه­ی مستقل شدن است
بنابراین نبایستی عقاید خود را بر او تحمیل کنیم بلکه بایستی او را  تحمل
کرد و با مشورت گرفتن از او در امور خانه در کسب استقلال یاریش کنیم.

۱۵)       احترام گذاشتن

به جوان امروزه باید احترام
گذاشت تا بتوان از مشکلات وی باخبر شد. اگر به جوان احترام بگذاریم در اصل
یکی از مشکلات وی را حل کرده­ایم ؛ زیرا یکی از مشکلات جوانان امروزی کمبود
احترام است. پیامبر (ص) در این باره می­فرماید: «اَکْرِمُوا اَوْلادَکُمْ
وَ اَحْسِنُوا آدابَهُمْ یغْفَرْ لَکُمْ». (وسائل الشیعه، ج ۱۵، ص ۱۹۵؛
مکارم الاخلاق، ص ۱۱۵) یعنی: «فرزندانتان را محترم و گرامی بدارید و
رفتارشان را نیکو گردانید تا آمرزیده شوید».

نتیجه سخن

جوانان مملکت ما امروزه مشکلات
بسیاری پیدا کرده­اند و برای این مشکلات راه حل­هایی وجود دارد که با اتکاء
به خداوند و استفاده از این راه حل­ها برمشکلات غلبه کنند؛ زیرا جوانی یک
پدیده درخشان و یک فصل بی بدیل و بی نظیر از زندگی هر انسانی است. در هر
کشوری که به مسئله جوانان و جوان آنچنان که حق این مطلب است، درست رسیدگی
بشود، آن کشور در راه پیشرفت، موفقیت­های بزرگی به دست خواهد آورد.


موانع اشتغال جوانان و راهبرد تعادل بازار کار در ایران

چکیده

پدیدة بیکاری معضلی جهانی و در حال گسترش است.
تازه‌ترین گزارش (۲۰۰۷، ILO) دربارة وضعیت بازار کار جهانی حاکی از آن است
که طی دوره ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۶ تعداد بیکاران در جهان از ۴/۱۶۱ میلیون نفر به
۲/۱۹۵ میلیون نفر افزایش یافته است.
همچنین، در ایران نیز که در چند
دهة گذشته غالباً با نرخ‌های دو رقمی بیکاری مواجه بود، نتایج سرشماری نفوس
و مسکن ۱۳۸۵، نشان دهندة این واقعیت است که از یک‌سو نرخ بیکاری کل کشور
از ۱/۹ درصد در ۱۳۷۵ به ۴۸/۱۲ درصد در ۱۳۸۵ افزایش یافته و از سوی دیگر
فشار بیکاری بر گروه‌های سنی جوان متمرکز شده است، به قسمی که نرخ بیکاری
برای گروه‌های سنی ۲۵ تا ۲۹ساله و۲۰ تا ۲۴ ساله در کل کشور به ترتیب در
روستاها به ۲۰ و ۲/۲۵ درصد و در مناطق شهری به۴/۲۴ و ۲/۳۰ درصد رسیده است.
این
مقاله، با ابتناء بر ادبیات رایج اقتصاد کار و نظریه‌های اشتغال و بیکاری،
ضمن استفاده از نتایج برخی از مطالعات تجربی ( ( Empirical Studies و
مطالعات موردی ( Case Studies ) از جمله
Hart , 1984؛ Manning ,
۱۹۸۸؛Lazear , 1995 ؛ Agell , 1999؛ Siebert , 2000؛ Siebert , 2001؛
Siebert , 2002؛ پژویان و امینی، ۱۳۸۰؛ نوبخت، ۱۳۷۷؛ و نوبخت، ۱۳۸۵؛ با
استفاده از شاخص‌های j.S.L و E.P.L نشان می‌دهد که سختی و عدم انعطاف‌پذیری
بازار کار ایران از موانع ساختاری، عدم سرمایه‌گذاری کافی و واردات گسترده
از موانع اقتصادی، و نامتناسب بودن نظام آموزشی کشور با نیازهای بازار کار
از جمله موانع آموزشی و فرهنگی عدم تعادل بازار کار، به ویژه اشتغال
جوانان و نیروهای متخصص، است.
از این رو، با عنایت به جهت‌گیری کشور در
تقلیل نرخ بیکاری به ۴/۸ درصد در۱۳۸۸ و ۷ درصد در۱۳۹۴، و نیز دستیابی به
اشتغال کامل در ۱۴۰۴، در پایان مقاله راهبردی سه‌وجهی (انقباض در عرضه،
انبساط در تقاضا، و انعطاف در محیط) برای تعادل بازار کار و افزایش اشتغال
جوانان عرضه شده است.



    ویدیو : مقاله جوانان تحقیقی
این مطلب را به اشتراک بگذارید :

a b